Lees voor

Waardevol boek over historisch kasteel Ophemert

17-02-2012 00:00
0 reacties

OPHEMERT - Auteur Paul Welling heeft vrijdag op kasteel Ophemert het eerste exemplaar van zijn boek over de geschiedenis van het kasteel aangeboden aan de huidige bewoners, het echtpaar Van Dedem. Met het kasteel heeft Paul een speciale band omdat verre verwanten van zijn vrouw, Hilda van Haeften, er bijna drie eeuwen - ongeveer van 1550 tot 1850 - gewoond hebben.

door Frits Kat

Iets te optimistisch meende hij er ongeveer twee weken voor nodig te hebben, maar zijn onderzoek in de verschillende archieven duurde meer dan een jaar. In 14 hoofdstukken wordt de geschiedenis van het kasteel geschetst, waarbij niet zozeer de bewoners centraal staan maar veeleer de restauraties en de uitbreidingen van het gebouw, dat waarschijnlijk dateert van rond 1300. De eerste vermelding van het 'Huis tot Ophemert' is van 1473. Tot het Huis behoorde een boomgaard en zes morgen land.
Overigens had de 'eigenaar' Sweder de Cock van Weerdenborch de bezitting slechts in leen gekregen van de hertog van Gelre maar door het niet-terugvorderen van zijn leen gingen Sweder en zijn nakomelingen het kasteel als hun eigendom beschouwen. Het kasteel leed aanzienlijke schade door de inval van de Fransen in het rampjaar 1672. Het huidige rechthoekige gebouw dateert dan ook van kort na dat jaar. Terzelfder tijd werd ook een geometrische tuin aangelegd in de toen gebruikelijke Franse stijl.
In de loop der tijd werden inkomsten voor het noodzakelijk onderhoud van het kasteel o.a. verkregen door verpachtingen van landerijen, tienden en het bezit van en handel in waardepapieren en renten. Aan de hand van de bewoning zijn vier periodes te onderscheiden. Tot 1552 was het kasteel eigendom van de familie Van Weerdenborch, daarna beheerde de familie Van Haeften kasteel en landgoed tot 1844. Vanaf die tijd is het eigendom van de familie Mackay, die het in 2009 in erfpacht gaf aan de familie Van Dedem.

In die vier periodes zijn er talloze verbouwingen, vertimmeringen en wijzigingen geweest. Vooral onder de Mackays zijn er forse bedragen besteed aan restauraties en verbouwingen wegens verval en verwaarlozing o.a. door niet-permanente bewoning. Na de oorlog werd met medewerking van Monumentenzorg in de periode 1954 -1957 een grootscheepse restauratie doorgevoerd. In 1971 werd het kasteel opgenomen in het register van monumenten en vanaf 1988 viel het onder de monumentenwet.
Vanaf 1994 is het kasteel multifunctioneel in gebruik als vergader- en congresruimte, trouwlocatie en plaats voor feesten en partijen. In 2004 genoot niet alleen het kasteel bescherming als historisch waardevolle buitenplaats maar ging dit ook gelden voor het hele complex. Door de bouw van een aantal logeerruimtes is het vanaf 2009 ook mogelijk op het kasteel te overnachten.
Uitgeverij De Vorl in Kerk-Avezaath verdient een pluim voor dit prachtig uitgegeven boek, dat voor € 24 in de handel is.